Ενιαίο Ταμείο στα ΜΜΕ

blog εκπρόσωπου της ΕΣΠΗΤ στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ

Τα προβλήματα της διαδοχικής ασφάλισης


ΠΟΠΟΚΠ: Τα προβλήματα της διαδοχικής ασφάλισης (4 σελίδες από το περιοδικό) [από το περιοδικό της ΠΟΠΟΚΠ, 2003] Το ζήτημα των απωλειών από τη διαδοχική ασφάλιση είχε απασχολήσει έντονα το σημερινό υφυπουργό Απασχόλησης Γιώργο Κουτρουμάνη, από την εποχή που ήταν πρόεδρος στην ΠΟΠΟΚΠ, την Πανελλήνια Ομοσπονδία Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.

Στο περιοδικό της Ομοσπονδίας (τεύχος Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου 2003) το κεντρικό θέμα ήταν αφιερωμένο σε αυτό το ζήτημα, το οποίο είναι υπεύθυνο για απώλειες π.χ. ως και 29% στους ασφαλισμένους του τέως ΤΣΠΕΑΘ που έχουν χρόνο ασφάλισης και στο ΙΚΑ (σημ. δηλαδή οι μεγαλύτερες απώλειες από οποιονδήποτε άλλο συνδυασμό ασφαλιστικών ταμείων).

Είμαστε βέβαιοι ότι ο αρμόδιος υφυπουργός γνωρίζει πολύ καλά το ζήτημα, διατηρεί τις ίδιες απόψεις και θα κάνει ότι είναι δυνατόν να το διορθώσει σε μεγάλο βαθμό. Γιατί, μεταξύ άλλων, είναι άδικο να ισχύουν τέτοιες βλαπτικές διατάξεις ακόμη και εντός των κλάδων των ενιαίων, σήμερα, ασφαλιστικών ταμείων – όπως π.χ. στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ.

Αναλυτικά, το κείμενο από το περιοδικό:

Άδικο για πολλές ομάδες ασφαλισμένων και ιδιαίτερα γραφειοκρατικό είναι το καθεστώς απονομής συντάξεων με τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφάλισης. Βέβαια οι διατάξεις αυτές ισχύουν για πολλές δεκαετίες, όμως τα προβλήματα ήταν πολύ λιγότερα στην αρχή της εφαρμογής τους.

Τα προβλήματα ανέκυψαν στην πορεία, αφού οι συντελεστές αναπροσαρμογής των αποδοχών υπολείπονται σημαντικά του πραγματικού ρυθμού αύξησης των αποδοχών των εργαζομένων και ταυτόχρονα όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι είναι υποχρεωμένοι να συνταξιοδοτηθούν με τις διατάξεις αυτές, αφού έχουν ασφαλιστεί διαδοχικά σε δυο ή περισσότερα Ταμεία. Τις προηγούμενες δεκαετίες ο αριθμός αυτός ήταν σημαντικά μικρότερος. Σήμερα πάντως, το πρόβλημα παρουσιάζεται για τις κατηγορίες αυτές των εργαζομένων ιδιαίτερα έντονο, αφού ένας μεγάλος αριθμός από αυτούς παίρνει πολύ μικρές συντάξεις.

Το γεγονός έχει εντοπισθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των Ασφαλιστικών Ταμείων.

Την ανάγκη νέων ρυθμίσεων έχουν ήδη ζητήσει οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ενώ η Κυβέρνηση βρίσκεται «προ των πυλών» προκειμένου να αρθούν οι αδικίες, με διατάξεις που θα συμπεριλάβει στο νέο ασφαλιστικό νόμο.

Ποιά όμως είναι η κατάσταση σήμερα; Ποιοί είναι οι αδικημένοι;

Ποιες είναι οι διαδικασίες απονομής αυτών των συντάξεων από τα Ταμεία;

Ας επιχειρήσουμε λοιπόν να δώσουμε απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα.

Ο εργαζόμενος, που έχει ασφαλιστεί διαδοχικά σε δυο ή περισσότερα Ταμεία και θα υποβάλει σήμερα αίτηση για συνταξιοδότηση, θα υποστεί μια μεγάλη ταλαιπωρία και θα χρειαστεί στην καλύτερη περίπτωση 9 έως 10 μήνες και στη χειρότερη 2 χρόνια, για να εισπράξει την πρώτη του σύνταξη. Αιτία της μεγάλης αυτής καθυστέρησης είναι μεταξύ άλλων (έλλειψη προσωπικού, μηχανογράφησης κ.λπ.) η γραφειοκρατική διαδικασία απονομής των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση.

Αρκεί να αναφέρουμε το εξής παράδειγμα: Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ, έχει πραγματοποιήσει στην ασφάλιση του 4.000 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων 350 την τελευταία πενταετία. Στο ΤΕΒΕ έχει συμπληρώσει 12 έτη ασφάλισης και στο Ταμείο Εμπόρων 9 έτη (διαδοχικά, όχι παράλληλα). Υποβάλλει λοιπόν ο εργαζόμενος αυτός αίτηση για να πάρει σύνταξη (10.000 ένσημα και ηλικία 62 ετών). Εδώ αρχίζει και ο πρώτος κύκλος της Οδύσσειας της σύνταξής του, που θα περάσει από 40 κύματα.

■ Το ΙΚΑ απορρίπτει το αίτημα γιατί ο υποψήφιος συνταξιούχος δεν έχει συμπληρώσει 500 ένσημα την τελευταία πενταετία (αυτό προβλέπει η νομοθεσία).

■ Η απόφαση διαβιβάζεται στο ΤΕΒΕ, στο οποίο ο ασφαλισμένος έχει τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης (μετά τον τελευταίο φορέα).

■ Το ΤΕΒΕ απορρίπτει το αίτημα για συνταξιοδότηση γιατί το ίδιο δεν χορηγεί σύνταξη σε ηλικία κάτω των 65 ετών εάν ο ασφαλισμένος δεν έχει συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης.

■ Το ΤΕΒΕ διαβιβάζει τον φάκελο του ασφαλισμένου στο Ταμείο Εμπόρων.

■ Το Ταμείο Εμπόρων, απορρίπτει το αίτημα του ασφαλισμένου για τον ίδιο λόγο που το απέρριψε και το ΤΕΒΕ και επαναδιαβιβάζει το φάκελο στο ΙΚΑ.

Η μέχρι τώρα διαδικασία σημαίνει 68 μήνες καθυστέρηση και πάμε στη συνέχεια: Το ΙΚΑ αφού περίμενε υπομονετικά όλο τον παραπάνω χρόνο, αποφασίζει τελικά ότι είναι ο αρμόδιος Φορέας για την απονομή της σύνταξης, αφού μετά την απόρριψη από τους άλλους Φορείς εφαρμόζει την διάταξη που λέει ότι στις περιπτώσεις αυτές, αρκούν 300 αντί 500 ημερών ασφάλισης την τελευταία πενταετία.

Η περιπέτεια όμως για τη χορήγηση της σύνταξης δεν τελειώνει εδώ.

Το ΙΚΑ διαβιβάζει εκ νέου το φάκελο με την ίδια διαδικασία στους άλλους Φορείς για να υπολογίσουν το μέρος της σύνταξης που ο καθένας χορηγεί. Όταν επιστρέψει ο φάκελος στο ΙΚΑ θα εκδοθεί απόφαση συνταξιοδότησης και αφού θα έχουν μεσολαβήσει 56 μήνες επιπλέον.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι υπάλληλοι του ΙΚΑ, που στην προκείμενη περίπτωση παρέλαβαν την αίτηση του ασφαλισμένου και θα παρακολουθήσουν την υπόθεση μέχρι την έκδοση της απόφασης, γνωρίζουν εκ των προτέρων όπως και οι υπάλληλοι των άλλων Ταμείων (ΤΕΒΕ και ΤΑΕ) ότι ο φάκελος θα επιστραφεί στο ΙΚΑ γιατί τελικά αυτός θα είναι ο Φορέας που θα δώσει την σύνταξη. Είναι υποχρεωμένοι όμως να εφαρμόσουν τις διατάξεις του Ν.Δ 4202 του 1961, όπως τροποποιήθηκαν με μεταγενέστερους νόμους ή για την ακρίβεια, όπως δεν τροποποιήθηκαν στο σημείο αυτό, που προβλέπει τη διαδικασία.

Η εφαρμογή των παραπάνω διατάξεων επιβάλει όχι μόνο να διαβιβάσει το κάθε Ταμείο το χρόνο ασφάλισης στον απονέμοντα τη σύνταξη Φορέα, και το ποσό συμμετοχής του, αλλά θα πρέπει να εκδώσει ο κάθε Φορέας απορριπτική απόφαση.

Αυτή είναι η συνήθης περιπέτεια μιας σύνταξης με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, η οποία, έστω και με την όποια καθυστέρηση είχε αίσιο τέλος.

Υπάρχει όμως και η άλλη περίπτωση να υποβληθεί αίτηση για συνταξιοδότηση και να μη χορηγηθεί από κανένα φορέα σύνταξη.

Έτσι λοιπόν για παράδειγμα, γυναίκα που ασφαλίστηκε αρχικά στο ΤΕΒΕ και στη συνέχεια στο ΙΚΑ και έχει συμπληρώσει 10.000 ημέρες ασφάλισης και το 57ο έτος της ηλικίας της (με 1500 τουλάχιστον ένσημα στο ΙΚΑ εκ των οποίων 500 την τελευταία πενταετία) θα υποβάλλει αίτηση στο ΙΚΑ και με την καθυστέρηση που προαναφέρθηκε λόγω γραφειοκρατικής διαδικασίας, θα πάρει σύνταξη. Εάν όμως η ασφάλιση έγινε πρώτα στο ΙΚΑ και μετά στο ΤΕΒΕ είναι υποχρεωμένη να υποβάλλει αίτηση στο ΤΕΒΕ, το οποίο όμως απορρίπτει το αίτημα χωρίς να διαβιβάζει το φάκελο στο ΙΚΑ (αυτό επιβάλλει η νομοθεσία) το οποίο με τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις θα χορηγούσε σύνταξη.

Έτσι λοιπόν η εργαζόμενη θα περιμένει στο 60ο έτος της ηλικίας της για να πάρει σύνταξη. Σε μεγαλύτερη έκταση το πρόβλημα αυτό, παρουσιάζεται σε μητέρες ανηλίκων, οι οποίες περιμένουν μέχρι και 10 χρόνια επιπλέον για να πάρουν σύνταξη στις περιπτώσεις αυτές. Ας έρθουμε τώρα όμως στο μεγάλο επίσης θέμα του τρόπου υπολογισμού των συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση. Για τον υπολογισμό των συντάξεων στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζονται ουσιαστικά δυο τρόποι.

Πρώτος τρόπος υπολογισμού: Ο απονέμων τη σύνταξη Φορέας υπολογίζει όλο το χρόνο ασφάλισης, σαν να έχει διανυθεί στον ίδιο, υπολογίζει τη σύνταξη με βάση τις διατάξεις του και την καταβάλλει στον συνταξιούχο. Ο τρόπος αυτός εφαρμόζεται σε όσους έχουν ασφαλιστεί διαδοχικά μέχρι 31.12.78 σε δυο τουλάχιστον ομοειδείς Φορείς (π.χ. ΙΚΑ και ΤΑΠΟΤΕ ή ΤΕΒΕ και ΤΑΕ). Δηλαδή σε δυο Φορείς μισθωτών η δυο Φορείς αυτοαπασχολούμενων όχι σε ένα Φορέα μισθωτών και ένα αυτοαπασχολούμενων. Επισημαίνεται ότι ο τρόπος αυτός υπολογισμού εφαρμόζεται πλέον σε ελάχιστους ασφαλισμένους και δίνει κατά κανόνα καλύτερες συντάξεις.

Δεύτερος τρόπος υπολογισμού: Συμφώνα με τον τρόπο αυτό που ισχύει για όλους όσους μέχρι 31.12.78 δεν είχαν ασφαλιστεί διαδοχικά σε δυο τουλάχιστον ομοειδείς Φορείς, το ποσό της σύνταξης είναι ουσιαστικά το άθροισμα των τμηματικών συντάξεων που χορηγούν τα Ταμεία με βάση τις διατάξεις τους. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις αυτές που αφορούν και τη συντριπτική πλειοψηφία των ασφαλισμένων;

Όσοι παίρνουν συντάξεις με το καθεστώς των κατωτάτων ορίων δεν έχουν απώλειες στο τελικό ποσό της σύνταξης.

Όσοι δεν υπάγονται στην προηγούμενη κατηγορία, τις περισσότερες φορές, παίρνουν συντάξεις πολύ μικρότερες από αυτές που θα έπαιρναν αν είχαν ασφαλιστεί σε έναν Φορέα.

Το πρόβλημα δημιουργείται γιατί όταν ο συμμετέχων φορέας είναι κυρίως Φορέας μισθωτών υπολογίζει τις συντάξεις με τις αποδοχές που είχε ο εργαζόμενος όταν διέκοψε από αυτόν την ασφάλιση του. Οι αποδοχές αυτές βέβαια αναπροσαρμόζονται με κάποιους συντελεστές που όμως δεν οδηγούν ποτέ σε σημερινές αποδοχές.

Παραδείγματα

1. Ασφαλισμένος του ΤΕΒΕ (τελευταίος Φορέας) έχει συμπληρώσει 21,5 έτη ασφάλισης στο ΤΕΒΕ και 16 έτη ασφάλισης στο ΙΚΑ (προηγούμενος Φορέας) σύνολο 37,5 έτη ασφάλισης. Υπέβαλε αίτηση συνταξιοδότησης στο ΤΕΒΕ και το ποσό της σύνταξης που έλαβε ήταν 1150 περίπου ευρώ. Εάν η σύνταξη είχε υπολογιστεί από το ΤΕΒΕ για όλο το χρόνο ασφάλισης το ποσό θα ήταν 1620 ευρώ περίπου. Η διαφορά στην περίπτωση αυτή είναι 470 ευρώ (29%).

2. Ασφαλισμένος του ΙΚΑ (τελευταίος φορέας) έχει συμπληρώσει 14,5 έτη ασφάλισης στο ΙΚΑ, 8 έτη ασφάλισης στο ΤΕΒΕ και 12,5 έτη ασφάλισης στο ΤΣΑ (προηγούμενοι Φορείς, διαδοχική ασφάλιση). Υπέβαλλε αίτηση στο ΙΚΑ και έλαβε ως σύνταξη το ποσό των 540 ευρώ (για συνολικό χρόνο ασφάλισης 35 ετών). Εάν η σύνταξή του είχε υπολογιστεί από τον τελευταίο Φορέα ΙΚΑ θα έπαιρνε ο ασφαλισμένος 710 ευρώ σύνταξη. Δηλαδή η διαφορά είναι 170 ευρώ (24% μικρότερη σύνταξη).

3. Δημόσιος υπάλληλος συμπλήρωσε στο Δημόσιο 20 έτη ασφάλισης, ενώ πριν την πρόσληψή του στο Δημόσιο είχε συμπληρώσει 17 έτη ασφάλισης στο IΚΑ. Συνταξιοδοτήθηκε (με 37 έτη ασφάλισης) και έλαβε ως σύνταξη το ποσό των 690 ευρώ. Εάν η σύνταξή του είχε υπολογιστεί για όλα τα χρόνια ασφάλισης από το Δημόσιο το ποσό θα ήταν 848 ευρώ (18,6% μικρότερη η σύνταξη που πήρε).

Συμπέρασμα: Η διαδικασία απονομής των συντάξεων με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, αλλά και ο τρόπος υπολογισμού τους παρουσιάζει πλέον πολλά προβλήματα με υψηλό διοικητικό κόστος, με καθυστέρηση σημαντική στην απονομή των συντάξεων και με μείωση του ποσού που καταβάλλεται σε ένα ποσοστό ασφαλισμένων 30% περίπου από όσους κάθε χρόνο συνταξιοδοτούνται.

Για να εξαλειφτούν, στο μεγαλύτερο τουλάχιστον μέρος τους, οι αδικίες, αλλά και για να απλουστευθεί η διαδικασία η μόνη λύση σήμερα είναι να υπολογίζεται η σύνταξη από τον τελευταίο Φορέα για όλο το χρόνο ασφάλισης (πρώτος τρόπος υπολογισμού που περιγράψαμε παραπάνω).

Σε αυτή την κατεύθυνση σύμφωνα με πληροφορίες κινούνται και οι εισηγήσεις των αρμοδίων υπηρεσιακών παραγόντων των Ασφαλιστικών Ταμείων και της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Βέβαια θα υπάρξει ένα κόστος για τα Ταμεία και αυτό προβληματίζει την κυβέρνηση που ακόμη δεν έχει καταλήξει στην οριστική της απόφαση.

Εάν όμως ο στόχος είναι πράγματι να αντιμετωπιστούν αδικίες και να μπορεί ο εργαζόμενος να πάρει μια αξιοπρεπή σύνταξη δεν υπάρχει άλλη λύση.

Παράδειγμα:

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ (συνταξιοδότηση από το ΤΣΠΕΑΘ)

Συντάξιμες αποδοχές 1.400 ευρώ

ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΟ ΙΚΑ ΕΤΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΤΟ ΤΣΠΕΑΘ ΠΟΣΟ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
0 35 1.120
5 30 986
10 25 902
15 20 798

Για το ΤΣΠΕΑΘ δεν άλλαξε τίποτα με το νέο ασφαλιστικό νόμο (σ.σ. το 2002). Η μείωση που επέρχεται στο ποσό της σύνταξης, όπως προκύπτει από τον παραπάνω πίνακα, στις περιπτώσεις εφαρμογής της διαδοχικής ασφάλισης φθάνει μέχρι και 29%

* από το www.popokp.gr

Advertisements

Written by gr.mme.observer

7 Νοεμβρίου 2009 στις 9:12 πμ

Αρέσει σε %d bloggers: